maandag 18 oktober 2010

#23 Dingen-land


23 Dingen-land: overal aan gesnuffeld, ermee gespeeld, en veel ontdekt! Het was erg leuk om te doen, ik had de cursus zeker niet willen missen! Favorieten waren voor mij: RSS feeds (in combinatie met Netvibes), Wiki's, Kaartmateriaal, Library Thing, Genealogie en Archief 2.0. En ook wel het bloggen zelf.
De dingen die ik nu niet direct noem als favorieten, vond ik trouwens net zo goed de moeite waard, want in bijna alles zit wel iets dat dat zijn nut kan hebben in je dagelijkse werkzaamheden, of waar je thuis iets mee kunt.

In de organisatie kun je zien dat de 23 Dingen leven. Niet iedereen is er even fanatiek mee bezig, maar het gebruik ervan zal toch geleidelijk aan gaan toenemen.
Grootste sta-in-de-weg bij de cursus zelf was volgens mij dat het voor bijna iedereen moeilijk was om er tijd voor vrij te maken. Wat een extra drempel opwerpt om ook nog eens andere blogs te lezen en daarop te reageren. Een probleem waar vermoedelijk ook de coaches mee kampen. Had er meer tijd geweest, dan zou er misschien meer mogelijkheid tot reactie en dus interactie geweest zijn.

Als de website met enige regelmaat geactualiseerd wordt - en het lijkt erop dat dat gebeurt - dan is het een mooi punt om af en toe naar terug te keren en te kijken of je nog "bij" bent.
Voor mezelf kan ik in ieder geval zeggen dat het doorlopen van de 23 Dingen mijn kijk op web 2.0 wel heeft veranderd. Ik heb meer oog voor de leuke kanten ervan, en ben sneller geneigd iets uit te proberen of te kijken waar iets toegepast zou kunnen worden.

Wel het einde van de cursus dus, maar niet het einde van de 23 Dingen.

woensdag 13 oktober 2010

#22 Mobiel en "smart"

In 1998 had ik mijn eerste mobiele telefoon, in mijn omgeving op dat moment redelijk uniek. Maar met de ontwikkelingen op mobiel gebied ben ik niet meegegroeid... Na een aantal jaren zelfs geheel mobielloos door het leven te zijn gegaan, heb ik er nu wel weer een. Maar die is niet smart! De ontwikkelingen volg ik dus op een afstandje.

Een mooie app lijkt mij Oorlogsmonumenten in beeld van Beeld en Geluid. Deze beleeft zijn publieksdebuut in de Week van de Geschiedenis, meldt de InformatieProfessional.
Het is de eerste mobiele app van Beeld en Geluid in een serie, Erfgoed in Beeld. In 2011 moet, volgens de InformatieProfessional, een koppeling worden gemaakt met Layar.

Als ik een smartphone zou hebben, zou ik Layar zeker uitproberen. Ik vind het een mooie toepassing, waar archiefinstellingen iets mee kunnen. Vooral het beeldmateriaal leent zich er goed voor.

Een voorbeeld van een mogelijke toepassing? Ik denk aan het volgende. In 2010 hebben de collega's van het Zeeuws Archief veel aandacht geschonken aan de herdenking van het bombardement op Middelburg op 17 mei 1940: het Vergeten Bombardement. In het kader van deze herdenking is een website gemaakt in samenwerking met de PZC en de gemeente Middelburg: Middelburg 1940.

Op de site staan filmpjes waarop delen van de binnenstad van Middelburg, zoals ze eruit hebben gezien voor het bombardement, virtueel tot leven zijn gewekt. Geen oude foto's, maar 3D-beelden, zodat het is of je in een maquette loopt. De Amsterdamse architect Lukas de Jong heeft dit gemaakt met behulp van Google Sketchup. Dit zou geschikt gemaakt kunnen worden voor Layar, zodat je met je iPhone als het ware door het Middelburg van vóór mei 1940 wandelt.

#21 Archief tweepuntnul

Bij het doorlopen van de 23 Archiefdingen denk je bij (het verzinnen van) nieuwe toepassingen met 2.0 tools al snel aan de dienstverlening. De gebruiker van onze archieven, wat kunnen we voor hem/haar doen met de Dingen?
Zelf denk ik dat je het als instelling niet zou moeten laten bij gebruikerstoepassingen. Archief 2.0 behelst voor mij vooral een gedragsverandering. op een andere manier gaan kijken naar mijn eigen werkwijze en houding. Met de blogpost van Kate Theimer over "Archives 2.0" kan ik het dan ook wel eens zijn.

Van Kate Theimer verscheen eerder dit jaar het boek Web 2.0 tools and strategies for archives and local history collections. Het NA heeft het in de bibliotheek (Depot: 80 B 25). Dit boek geeft veel praktische voorbeelden van toepassingen naar de gebruikers toe, en besteedt ook nog aandacht aan het meten van het effect daarvan. Het behandelt niet zozeer de gedragsverandering die m.i. wenselijk is.

Bij die gedragsverandering horen inderdaad een open houding, nieuwsgierigheid, experimenteren, en heel veel andere dingen zoals die in het Manifest voor de Archivaris 2.0 worden genoemd.
De in het manifest bepleite veranderingen zullen tijd kosten. Archivarissen zullen niet allemaal even snel kunnen of willen veranderen. Het netwerk Archief 2.0 kan hier een positieve rol in spelen, en doet dat voor veel archivarissen al.

Veel van de web 2.0 tools worden gebruikt bij Het Nieuwe Werken. De Volkskrant bracht hierover onlangs een VKBanen-special uit. Grote organisaties in het bedrijfsleven zijn al volop met deze ontwikkeling bezig. In de special een artikel over SNS Reaal, waar de arbeidsproductiviteit dankzij het Nieuwe Werken gestegen is. Uitgangspunt is dat medewerkers de helft van de tijd thuis werken. In de praktijk blijkt dat mensen gemiddeld anderhalve dag per week thuiswerken, is in de special te lezen. Ook SNS-topman Dick Okhuijsen heeft geen eigen werkkamer meer.

Zijn wij al zover? Ik sta er - mede dankzij de 23 Archiefdingen - positief tegenover, maar sta nog maar aan het begin!

donderdag 30 september 2010

#20 Footnote en Europeana

Footnote is een prachtige webstek waar veel is te zien. Verdwalen ís daardoor mogelijk, maar daar staat veel kwaliteit tegenover. De afbeeldingen van de documenten zijn een lust voor het oog. Annoteren van documenten is leuk en gemakkelijk om te doen. Onder de indruk was ik vooral van de interactive Vietnam Veterans Memorial.
Footnote is een goed voorbeeld van de mooie dingen die je kunt doen met web 2.0-toepassingen om geschiedenis voor iedereen leuk en aantrekkelijk te maken.

Hebben wij iets dat daar op lijkt? Ineens moest ik weer denken aan Europeana. Bij de lancering in november 2008 bleken de servers de enorme interesse niet aan te kunnen. Dus werd een maand later de site opnieuw gelanceerd. Maar hoe staat het intussen met Europeana? Is er nog belangstelling voor?
De inhoud van Europeana vertoont sterke overeenkomsten met Footnote. Maar het is niet zo web 2.0 als Footnote. Men is er wel mee bezig, dat is te lezen op de pagina Denklab. Bij User-Generated Content wordt bijvoorbeeld het annoteren van kaarten, audio en video genoemd.

Het zou mooi zijn als men Europeana bij een verdere ontwikkeling naar het niveau van Footnote kon tillen!

donderdag 16 september 2010

#19 Genealogie 2.0

Mijn eigen ervaring met genealogisch onderzoek is een klein deelonderzoek naar mijn overgrootvader. Daarbij heb ik dankbaar gebruik gemaakt van Genlias, en van behulpzame genealogen in de studiezaal van het archief waar ik vervolgens e.e.a. heb geraadpleegd. Men is vaak zeer geïnteresseerd in jouw onderzoeksonderwerp en wil je graag helpen. Daar zijn ook de fora natuurlijk een mooi hulpmiddel voor.
Op diezelfde fora heb ik ook al eens gevolgd hoe vaak en in verband waarmee het Nationaal Archief wordt genoemd. Dit i.v.m. een studieopdracht over Webcare. Dat bleek nogal eens voor te komen. Dan weer positief, dan weer iets negatiever. Maar ik zag er ook het aanbod aan anderen om iets op te zoeken als men toch naar het NA afreisde.

De in dit Ding genoemde familienetwerksites komen op mij vooral over als 'gezelligheidsclubjes' c.q. ontmoetingsplaatsen. Het opzetten van een stamboom lijkt bijzaak te zijn. Bovendien komt bij mij direct de vraag boven welke commerciële belangen hier gediend worden en welke gegevens ze hier weer over je willen verzamelen. Tja, die privacy ook altijd.

Actueel is natuurlijk de lancering van StamboomNederland van het CBG. Kijk, dat ziet er dan toch heel anders uit. Hier gaat het primair om het doen van onderzoek en het publiceren en delen van de resultaten. De faciliterende organisatie heeft geen directe commerciële belangen. De genoemde doelen zijn:
1. het duurzaam bewaren van genealogische informatie
2. het creëren van een online platform waar onderzoekers aan een stamboom kunnen werken
Zie voor verdere informatie de pagina Over.
Volgens een bericht op de website van het CBG zijn er in één week tijd al 1400 gebruikers geregistreerd.

Dat allerlei web 2.0-middelen ingezet kunnen worden om vrijwilligers mee te laten werken aan ontsluiting van bronnen, lijkt me evident.

vrijdag 10 september 2010

#18 Boekending

Hier had ik wel zin in: rondsnuffelen op LibraryThing en een bibliotheek aanmaken. Nu heb ik niet de behoefte mijn complete boekenkast met de rest van de wereld te delen, dus heb ik in eerste instantie maar een heel kleine selectie gemaakt. De widget hier rechts laat zien wat zoal op mijn boekenplank heb staan (en liggen).
Het toevoegen door middel van het zoeken in andere collecties is gemakkelijk, ook al moest ik soms op meerdere manieren zoeken om bij de juiste titel uit te komen. Het zelf toevoegen van boeken en het uploaden van omslagen is simpel. Maar als je een grote collectie wilt invoeren, dan kun je er toch wel een avondvullend programma van maken...

Wat LibraryThing voor organisaties als het NA kan betekenen, is al wel gebleken: meer bekendheid geven aan de collectie. In het geval van het NA lijkt me dat een prima doel, want bij onze organisatie zal toch primair aan archiefmateriaal worden gedacht. Dat er ook een mooie bibliotheekcollectie is, zal niet bij iedereen direct opkomen. Zelf kijk ik ook altijd weer met interesse naar de aanwinstenlijst en de grote verscheidenheid aan titels.

O ja, het filmpje van Wim de Bie vond ik érg herkenbaar :-)
Van Kooten en De Bie over hún laatst gelezen boek:

#17 Sociale netwerken

Zelf nog niet actief participerend tot op heden - oei, een echte 'lurker' dus - zie ik inmiddels het nut van sociale netwerken wel. Zeker met betrekking tot werk en studie.

Een tijdje terug stuitte ik op de volgende publicatie van SURFdirect: Image-building op het internet: houd greep op je digitale identiteit. De publicatie is met name gericht op studenten en professionals. Het gaat in op o.m. de Wet bescherming persoonsgegevens in relatie tot internet. Maar ook Hyves, Facebook en LinkedIn worden onder de loep genomen. In hoeverre vallen ze onder de Wbp, welke informatie verzamelen zij (en derden!) over je, en wat staat daarover in de voorwaarden waarmee je akkoord gaat zodra je een account aanmaakt. Lezen doe je die voorwaarden op zo'n moment doorgaans niet of nauwelijks, toch? Veel te veel tekst...
Zeker iets waar je voor jezelf een afweging over moet maken zodra je je op een netwerk begeeft, vind ik.

Voor het Nationaal Archief zijn er misschien mogelijkheden rondom gebeurtenissen of onderwerpen. Maar wie wil je daarmee dan precies bereiken, en via welk netwerk? En eenmaal gestart, moet het ook actief bijgehouden worden, en niet doodbloeden omdat er inmidddels andere prioriteiten zijn.